Imagoprobleem

In 1642 zeilde Abel Tasman over een stuk zee waar geen man voor hem ooit eerder gezeild had. In die tijd was zoiets nog heel gewoon. Hij botste op een onbekende kustlijn en noemde het Van Diemen’s Land, naar zijn grote baas bij de Verenigde Oost-indische Compagnie (bazenpoeperij is van alle tijden). Toch kennen wij dit eiland vandaag als Tasmanië. Dat komt omdat de naam Van Diemen’s Land in de loop der jaren een gore bijklank kreeg.

Een eiland met een imagoprobleem? Wat moeten we ons daar bij voorstellen?

Tegen het begin van de negentiende eeuw was Van Diemen’s Land onbetwist Brits grondgebied. Tussen 1803 en 1853 stuurden zij er alles samen zo’n 73.000 veroordeelden naartoe, die er terechtkwamen in een soort van concentratiekampen (ook al bestond dat woord toen nog niet). Het leven als “convict” in de meest afgelegen Britse kolonie was dus geen lachertje. Wie geluk had, kreeg een jobke als naaister of tuinman bij een sjieke familie maar de meesten hadden pech. Er zijn dan ook tientallen verhalen bekend van spectaculaire – meestal mislukte – ontsnappingen. Ik heb het dan over gijzeling, kapingen, zelf gemaakte bootjes, jarenlange omzwervingen in de bush en mannen die eerst hun eigen jas opaten en vervolgens zelfs hun eigen kameraden, alvorens zich totaal uitgehongerd weer aan te melden voor 100 zweepslagen en tien jaar extra dwangarbeid.

image
Eén van de boeken die ik verslind terwijl Eva met serieuze dingen bezig is
image
Veel prentjes; altijd plezant

Voor de vrije kolonisten in Van Diemen’s Land was het intussen “pakken wat je pakken kan” naar goeie koloniale traditie. In één jaar tijd werden 1.000 walvissen geharpoeneerd en 120.000 zeehonden geslacht. De lokale variant van de emoe (grote loopvogel) was lekker en kon niet vliegen, dus daar schiet er geen één meer van over. Voor elke dode Tasmaanse tijger reikte de gouverneur een dikke premie uit, goed voor een bescheiden maandloon; allemaal voor de veiligheid van de geïmporteerde Britse lammetjes. De maatregel had zo veel succes dat het andere mensen op ideeën bracht. Lady Jane Franklin wilde uit haar eigen zak forse premies betalen om het eiland te verlossen van slangen. Het leverde haar 14.000 slangenkoppen op en ei zo na een faillissement maar… gelukkig  zijn hier nog altijd slangen (Ik kan het weten want vorige week had ik bijna op een tijgerslang getrapt).

Kortom, de Britten hadden zoiets van: “Dit land is van ons; we doen er mee wat we willen en halen er uit wat er in zit”. Pech voor de inheemse bevolking die hier al 40.000 jaar (!) voor de Britten waren aangespoeld en al die tijd geleefd hadden zonder de boel helemaal af te breken. In totaal zwierven er zo’n kleine 10.000 jagers- verzamelaars rond in Van Diemen’s Land en daar moest natuurlijk ambras van komen. Hallucinant dieptepunt in dit conflict was The Black Line, een ambitieuze drijfjacht waarbij een menselijke ketting van 2.200 soldaten en vrijwilligers van zuid naar noord trok om alle overgebleven aboriginals op een hoopje te vegen. Al bij al heeft het nauwelijks vijftig jaar geduurd om een heel mensenras uit te roeien.

Geloof me maar: ik zou nog een tijdje kunnen verdergaan met deze bloemlezing van doffe ellende maar ik neem aan dat het imagoprobleem van Van Diemen’s Land intussen geschetst is. In 1856 kreeg de kolonie de toestemming om zichzelf te besturen. De gevangenenkampen gingen dicht, de mensen wilden met een schone lei beginnen en u begrijpt nu dat ze zoiets hadden van “Awel ja, waarom nie?”, toen een clevere spindoctor de naam Tasmania voorstelde.

Sinds 1856 is hier veel veranderd; dat had u al begrepen uit onze vorige blogberichtjes. De mensen gaan nu in de archieven op zoek naar hun “convict past”. Zo is er hier een fotografe die achterkleinkinderen van getransporteerde Engelse dieven opspoort en fotografeert met de spullen die hun overgrootvader of -moeder gestolen had. Dat levert bevreemdende beelden op, want was het niet voor dat gepikt paar schoenen in 1832…

image

image

Een ander voorbeeld is Her Story, theater in de ruïnes van de vrouwengevangenis. Het is natuurlijk maar een “stom toneeltje” maar de acteurs wandelen door het publiek en trekken je mee van het hospitaal naar de isoleercellen. En het blijft toch hangen hoor, als je zo’n cipier vlak voor je neus tegen die vrouw tekeer ziet gaan.

image

Intussen hebben de mensen hier ook al lang begrepen dat ze goud in handen hebben met hun natuurlijke rijkdom. Er is de schitterende gratis app met een overzicht van alle Tasmaanse vogels, buideldieren, vlinders, krabben (29 soorten!), slangen enz. Zo kan je dus op je smartphone uitzoeken wat je net zag voorbijvliegen en je waarneming doorsturen voor wetenschappelijk onderzoek.

Vandaag is het in Tasmanië ondenkbaar dat een plaatselijke Joke Schauvliege toestemming zou geven aan een bedrijf om een bos te kappen in een gemeente waar nog honderden hectare industrieterrein leegstaan. Meer dan 40% van het eiland is nu Nationaal Park of beschermd natuurgebied en ze doen daar geweldige dingen mee. Op en rond het Overland Track kan je jezelf veertien dagen lang onderdompelen in de wildernis zonder een auto tegen te komen. De natuur is hier wild! En toch niet alleen voor hardcore survival troopers. Zelfs voor rolstoelen zijn er hier fantastische paadjes langs de rotskust van Freycinet National Park. En het kost geen enkele moeite om het allemaal uit te zoeken want de bezoekerscentra van de parken zijn van wereldklasse.

Wat ik eigenlijk wilde zeggen: de Tasmanezen zijn niet meer beschaamd over hun verleden. Ze hebben hun geschiedenis omarmd en ze hebben er uit geleerd, iets wat in Rusland vooralsnog onmogelijk is en wat in België nauwelijks iemand interesseert. Spijtig.

W

Advertenties
Imagoprobleem

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s